Η Δημόσια Κεντρική Βιβλιοθήκη Σπάρτης έχοντας την οργανωτική δομή που προβλέπεται από τις ισχύουσες διατάξεις και υιοθετώντας τα βιβλιοθηκονομικά πρότυπα, όπως αυτά καθορίζονται από τον Κανονισμό Λειτουργίας των ελληνικών Δημοσίων Βιβλιοθηκών και τη διακήρυξη της UNESCO, έχει οριοθετήσει τις υπηρεσίες της προς το αναγνωστικό κοινό και την τοπική κοινωνία και προσπαθεί μέσα από σειρά προγραμματισμένων ενεργειών να πετύχει το καλύτερο δυνατό αποτέλεσμα.
Η ίδρυση της Βιβλιοθήκης το 1972 και η έναρξη λειτουργίας της το 1973 έγινε δυνατή μετά την παραχώρηση από το Δήμο Σπαρτιατών των βιβλίων -περίπου 3.000 τόμων- της Δημοτικής Βιβλιοθήκης που δεν λειτουργούσε πλέον. Eίναι Ν.Π.Δ.Δ. και ανήκει στην ομάδα των Δημοσίων Βιβλιοθηκών που εποπτεύονται από τη Δ/νση και το Τμήμα Βιβλιοθηκών του Υπουργείου Εθν. Παιδείας και Θρησκευμάτων.
Το 1989 η Βιβλιοθήκη μεταστεγάστηκε σε ιδιόκτητο κτίριο, η κατασκευή του οποίου αποφασίστηκε από το Υπ. Πολιτισμού μετά τη δωρεά του οικοπέδου από τον Ευάγγ. Φιλιππόπουλο που έγινε με πρόταση του Δήμου Σπαρτιατών προς τον οποίο είχε γίνει αρχικά η δωρεά. Στο ισόγειο του κτιρίου λειτουργεί και η αίθουσα εκδηλώσεων του Πνευματικού Κέντρου του Δήμου Σπάρτης.
Η Βιβλιοθήκη Σπάρτης παρέχει στο κοινό της αφενός τις παραδοσιακές υπηρεσίες μιας λαϊκής-γενικής Βιβλιοθήκης και αφετέρου προσπαθεί, αν και με αρκετή δυσκολία που οφείλεται κυρίως στην έλλειψη ειδικευμένου προσωπικού, να προσφέρει τις υπηρεσίες ενός σύγχρονου κέντρου πληροφόρησης. Επίσης με τις υπάρχουσες συνθήκες και υποδομές έχουν δρομολογηθεί δράσεις όπως: ανάπτυξη των τμημάτων ανάλογα με τις τοπικές ανάγκες, χρησιμοποίηση των νέων τεχνολογιών, συνεργασίες με άλλους φορείς με στόχο τη δημιουργία υποδομών που θα διευκολύνει την ανάπτυξη τοπικού δικτύου κέντρων πληροφόρησης, υλοποίηση ευρωπαϊκών προγραμμάτων.
Τα τμήματα της Βιβλιοθήκης που έχουν αποδοθεί σήμερα στο κοινό είναι:
το τμήμα της Λακωνικής Βιβλιογραφίας,
το Αρχείο Νικηφόρου Βρεττάκου,
τα τμήματα για τους ενήλικες και τα παιδιά, στα οποία υπάρχει η δυνατότητα δανεισμού και χρήσης αναγνωστηρίων,
το Δημόσιο Κέντρο Πληροφόρησης,
το Τμήμα Οπτικοακουστικών μέσων με δισκοθήκη και βιντεοθήκη,
το τμήμα ξενόγλωσσων βιβλίων και η Αμερικάνικη Γωνιά,
το Τμήμα Περιοδικών και Εφημερίδων, με σημαντική συλλογή λακωνικών εφημερίδων και περιοδικών αλλά και με περιοδικά ποικίλου ενδιαφέροντος,
το τμήμα των κινητών μονάδων που εξυπηρετεί με τρία βιβλιοαυτοκίνητα το κοινό της ευρύτερης περιφέρειάς της.
