H Λακωνία, ένας τόπος με βαθιά ιστορικά αποτυπώματα, μπορεί πραγματικά να χαρακτηριστεί ως ένα Ιστορικό - Αρχαιολογικό Πάρκο. Η αρχαία Λακεδαίμονα κατοικήθηκε καθόλη τη διάρκεια της Προϊστορικής εποχής και κατά την Μυκηναϊκή Περίοδο υπήρξαν αρκετές πόλεις και σημεία που επιβεβαιώνουν την ισχύ του τοπικού Αχαϊκού Πολιτισμού. Οι Ομηρικές περιγραφές αλλά και ξεχωριστά ευρήματα όπως εκείνα του Θολωτού Τάφου του Βαφειού καταδεικνύουν την ισχύ, τον πλούτο και την αίγλη αυτής της φάσης της Λακωνίας.
Η έλευση και εγκατάσταση ωστόσο των Δωριέων γύρω στα 1100 π.Χ. άλλαξε ριζικά την τύχη και την πορεία αυτού του τόπου με τη δημιουργία ενός Πολιτισμού που με προμετωπίδα την Ηγέτιδα Πόλη, την Σπάρτη, επρόκειτο να γράψει σημαντικά κεφάλαια της Ελληνικής Ιστορίας. Η στρατιωτική και κοινωνική της Οργάνωση, η φιλοσοφία, το παιδαγωγικό σύστημα αλλά και γενικότερα οτιδήποτε συμπεριλαμβάνεται σε αυτό που χαρακτηρίζεται ως "Σπαρτιατικό Μοντέλο" αποτελεί ένα τεράστιο κεφάλαιο που αξίζει εμβάθυνσης από οποιοδήποτε μελετητή. Η νίκη των Σπαρτιατών στις Θερμοπύλες και η επικράτηση της Σπάρτης επί της Αθήνας στον Πελοποννησιακό Πόλεμο είναι τα πιο γνωστά κομμάτια μιας πολυτάραχης Ιστορικής Περιόδου που έκλεισε σχεδόν οριστικά τον 4ο αιώνα μ.Χ.
Η Λακωνία θα διαδραματίσει σημαντικό ρόλο στους επόμενους αιώνες και με Κέντρο το Βυζαντινό Μυστρά, πολλά σημεία του Νομού θα γνωρίσουν σοβαρή ανάπτυξη. Μετά την πτώση της Κωνσταντινούπολης και την συνεπακόλουθη πτώση του Μυστρά από τους Τούρκους, η Λακωνία υποτάχθηκε αργά αλλά σταθερά με εξαίρεση τη Μάνη. Για μια περίοδο πέρασε στα χέρια των Ενετών και για μεγάλο χρονικό διάστημα υπήρξε εστία έντονων συγκρούσεων έως την Επανάσταση του 1821 κατά την οποία έπαιξε ουσιαστικό ρόλο στον Απελευθερωτικό Αγώνα.
