ΑΡΧΗ
ΦΕΣΤΙΒΑΛ
ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ
ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ 2007
ΛΑΚΩΝΙΑ
ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΕΣ
ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ
ΤΟΠΟΙ 2007
ΠΡΟΣΒΑΣΗ
ΧΟΡΗΓΟΙ
ΔΙΑΜΟΝΗ
LINKS
ΕΛΛΗΝΙΚΑ  |  ENGLISH

Γιόζεφ Μπόις

O Γιόζεφ Μπόις - Joseph Beuys - γεννήθηκε το 1921 στο Krefeld της Γερμανίας και μεγάλωσε στις πόλεις Kleve και Rindern. Ήταν το μοναδικό παιδί μιας αυστηρά καθολικής οικογένειας και ασχολήθηκε από τα νεανικά του χρόνια ασχολήθηκε με την Τέχνη και τις Φυσικές Επιστήμες. Η εμπλοκή του στον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο άφησε στον Μπόϊς ανεξίτηλα σημάδια και επηρέασε αποφασιστικά την εξέλιξη του ως καλλιτέχνη. Πολύ γνωστή είναι η ιστορία της πτώσης που είχε με το αεροπλάνο του στην περιοχή της Κριμαίας όπου και τον περισυνέλεξαν Τάταροι νομάδες και προκειμένου να θεραπεύσουν τα τραύματά του και να τον σώσουν από το κρύο τον τύλιξαν με τσόχα και λίπος. Ο ίδιος λέει χαρακτηριστικά: "Αυτό είχε σαν αποτέλεσμα να αποκτήσω ένα είδος εμμονής με το λίπος και την τσόχα αλλά και να αισθάνομαι διαρκώς σαν υλικό γλυπτικής..." Η ιστορία αυτή συνέβαλε σε μεγάλο βαθμό στο "χτίσιμο" μιας ξεχωριστής αν όχι μυθικής βιογραφίας του. Μετά τον Πόλεμο, ο Μπόϊς εγκατέλειψε τα σχέδιά του για καριέρα στην Ιατρική και γράφτηκε στην Ακαδημία των Τεχνών του Ντίσελντορφ για να σπουδάσει γλυπτική. Αποφοίτησε το 1952 και τα επόμενα χρόνια ασχολήθηκε συστηματικά με το σχέδιο και το διάβασμα. Δημιούργησε χιλιάδες σχέδια και μελέτησε φιλοσοφία, λογοτεχνία, φυσικές επιστήμες. Το 1961 εκλέχτηκε καθηγητής στην ίδια την Ακαδημία στην οποία σπούδασε.

Στη διάρκεια της δεκαετίας του 1960 το Ντίσελντορφ εξελίχθηκε σε ένα σημαντικό κέντρο της Μοντέρνας τέχνης, ενώ ο Μπόϊς ήρθε σε επαφή με την πειραματική δουλειά της ομάδας Fluxus. Οι εμφανίσεις των καλλιτεχνών αυτών, με στοιχεία performance, συνδύαζαν μουσικά, λογοτεχνικά και εικαστικά στοιχεία, εμπλέκοντας όλα αυτά ως δράσεις στην καθημερινή ζωή. Οι ιδέες τους έπαιξαν καταλυτικό ρόλο στην εξέλιξη του καλλιτέχνη. Ο ίδιος επιθυμούσε να δώσει στην τέχνη έναν πιο ενεργό κοινωνικό ρόλο, ονόμαζε τις παραστάσεις του Actions (Δράσεις) ενώ παράλληλα δημιούργησε ειδικά έντυπα που τα ονόμασε Multiples. Η Φύση και η σχέση Ανθρώπου - Φύσης κατέλαβε πρωταγωνιστικό ρόλο στο έργο και στη "φιλοσοφία" του. Τότε άρχισε να παρουσιάζει δημόσια τα μεγάλων διαστάσεων γλυπτά του, μικρότερα έργα και σχέδια, καθώς και εγκαταστάσεις. Η γλυπτική του, "Κοινωνική Γλυπτική" για τον ίδιο, περιείχε δράσεις και εγκαταστάσεις στις οποίες ο ίδιος λειτουργούσε ως μύστης για το κοινό. Ζητούμενο του ήταν να παρακινήσει το κοινό και να του δημιουργήσει ένα δημιουργικό προβληματισμό.

Η χαρισματική του παρουσία, η επιμονή για αλλαγές σε όλους τους τομείς και το πρωτοποριακό του ύφος τον έκαναν διάσημο. Χρησιμοποιούσε υλικά πραγματικά πρωτόγνωρα όπως λίπος, τσόχα, μέλι, χώμα. Ο Μπόϊς χρησιμοποιούσε τις δημόσιες συζητήσεις, το διάλογο και τη διδασκαλία ως μέρος του καλλιτεχνικού του έργου. Ο ίδιος απεχθανόταν τον όρο "καλλιτέχνης" λέγοντας χαρακτηριστικά: "Όταν οι άνθρωποι με ρωτάνε είστε καλλιτέχνης; τους λέω να σταματήσουν με αυτές τις αηδίες. Δεν είμαι καλλιτέχνης. Εκτός και αν είμαστε όλοι καλλιτέχνες τότε είμαι κι εγώ μαζί". Η φήμη του εκτοξεύτηκε κατακόρυφα μαζί με τις τιμές των έργων του μετά το 1979 όταν το Guggenheim Museum της Νέας Υόρκης παρουσίασε μια Αναδρομική Έκθεση του έργου του. Ο ίδιος έλεγε ότι πλέον δεν έχει τα χρήματα να αγοράσει τα έργα του. Δημιούργησε projects και έργα τα οποία έχουν και σήμερα εμβληματική θέση. Πέθανε το 1986. Το έργο του σαφώς τον επέβαλλε ως τον καλλιτέχνη με τη μεγαλύτερη επιρροή στην μεταπολεμική εικαστική πραγματικότητα και στον ατέρμονο καλλιτεχνικό "ανταγωνισμό" μεταξύ Ευρωπαϊκής και Αμερικανικής Καλλιτεχνικής Σκηνής κατάφερε να γείρει την πλάστιγγα για άλλη μια φορά υπέρ της Ευρώπης.

Απορρίπτοντας τις καθιερωμένες μορφές Τέχνης όπως η γλυπτική ή η ζωγραφική, επιχειρώντας τη διασύνδεση περισσότερων μορφών τέχνης μαζί, αποζητώντας την συμμετοχή αλλά και την πρόκληση του κοινού στο πλαίσιο της δημιουργίας ενός έργου τέχνης, απορρίπτοντας την αισθητική και προβάλλοντας την άποψη για μη όρια ανάμεσα σε Τέχνη και Ζωή, ο Μπόϊς αναμφίβολα άνοιξε νέους δρόμους τους οποίους λιγότερο ή περισσότερα ακολουθούν οι νέοι, σύγχρονοι δημιουργοί.